Onderzoek bij Orpheus Instituut

Muziek is onlosmakelijk verbonden met technologie: instrumenten, media en digitale systemen bepalen hoe muziek wordt voorgesteld, gecreëerd en beleefd. Van historische en recentere hulpmiddelen tot kunstmatige intelligentie en virtuele omgevingen: muziek vormt wereldwijd een continuüm van technische praktijken en culturele abstracties, dat zich uitstrekt over verschillende culturen en tijdperken. 

Digitale tools zoals AI, blockchain en webplatforms geven een nieuwe vorm aan de manier waarop muzikale kennis wordt gecreëerd, geanalyseerd en gedeeld. Ze brengen veranderingen teweeg op vlak van auteurschap, onderzoeksmethoden en verspreiding, en maken zo nieuwe conceptuele kaders, samenwerkingsvormen en experimentele resultaten mogelijk binnen digitale culturen.

Het maken van muziek wordt bepaald door instrumenten, technologieën, het lichaam en de sociale omgeving. Historische instrumenten, gereconstrueerde instrumenten en de interactie tussen uitvoerder en instrument laten zien hoe klank, techniek en creativiteit voortkomen uit materiële omstandigheden, waardoor muziek verankerd raakt in culturele, technologische en menselijke netwerken.

Het huidige muziekmaken gaat een dialoog aan met het verleden via archieven, collecties en digitale hulpmiddelen die historische kennis nieuw leven inblazen. Door bronnen vanuit verschillende disciplines en media te herinterpreteren, wordt creativiteit een dynamische dialoog tussen hedendaagse culturele contexten en zowel oude als recente tradities en experimenten.

Uit de hedendaagse muziekpraktijk blijkt dat creativiteit een gezamenlijk proces is, waarbij uitvoerders, technologen en onderzoekers samen met componisten vorm geven aan muziekstukken. Zowel historische als experimentele praktijken stellen het vaste begrip van auteurschap ter discussie en benadrukken de gezamenlijke inbreng bij de ontwikkeling van repertoire, technieken en nieuwe muzikale esthetiek.

Muzikale aanraking omvat fysiek contact met het instrument, zintuiglijke feedback, belichaamde kennis en emotionele verbeeldingskracht. Het geeft vorm aan de identiteit en het creatieve vermogen van de uitvoerder, terwijl het publiek deze aanraking als het ware meebeleeft, waardoor de grenzen tussen handeling, waarneming en geluid vervagen.

Fragmentatie weerspiegelt de hedendaagse muzikale ervaring als iets vloeiends, iteratiefs en samengestelds. Door processen voorrang te geven boven vaste werken, laten fragmenten zien hoe identiteit en betekenis vorm krijgen door herconfiguratie, openheid en sociale praktijken van luisteren, creëren en interpreteren.

Geluid bevordert het gemeenschapsgevoel door een gezamenlijke ruimte te creëren voor uitwisseling tussen verschillende disciplines. Door middel van dialoog, samenwerking en experimenten brengt het uiteenlopende werkwijzen met elkaar in contact, waardoor deelnemers samen nieuwe discoursen en kritische benaderingen kunnen ontwikkelen.